Σ/Ν Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης: «Αναβάθμιση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης»
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, τα δημόσια νοσοκομεία μας βρίσκονται εγκλωβισμένα σε έναν φαύλο κύκλο ανατροφοδοτούμενων προβλημάτων, τα οποία με τη σειρά τους επηρεάζουν τα δημοσιονομικά και ασφαλιστικά προβλήματα της χώρας. Η λειτουργία τμημάτων με υψηλό κόστος λειτουργίας και χαμηλά έσοδα, η υπερτιμολόγηση των νοσοκομειακών υλικών σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, η ακαταλληλότητα των διοικήσεων, η προβληματική λειτουργία του συστήματος προμηθειών αποτελούν ορισμένα από τα χαρακτηριστικά της απαράδεκτης λειτουργίας του συστήματος υγείας. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, βρισκόμαστε μπροστά στην κατάρρευση του Εθνικού μας Συστήματος Υγείας. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, οι δαπάνες για φάρμακα αυξήθηκαν από 319 εκατομμύρια ευρώ το 1997 σε 1 δισεκατομμύριο εξακόσια εκατομμύρια ευρώ το 2009. Την τελευταία δεκαετία υπολογίζεται ότι έχουν ξοδευτεί 25 με 30 δισεκατομμύρια ευρώ σε προμήθειες ιατροφαρμακευτικού υλικού. Συντηρητικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό αυτών των δαπανών 30%-40% είναι σπατάλες και θα μπορούσαν να αποφευχθούν. Τα χρέη των δημοσίων νοσοκομείων αυξάνουν με ιλιγγιώδεις ρυθμούς και ομοίως αυξάνουν και οι διαφεύγουσες εισπράξεις εξαιτίας των οικονομικών αδυναμιών των ασφαλιστικών ταμείων μας. Επιπλέον οι παρεχόμενες υπηρεσίες στα δημόσια νοσοκομεία πληρώνονται με τιμολόγια του 1991. Ενδεικτικά θα αναφέρω ότι μία απλή ακτινογραφία θώρακος χρεώνεται με περίπου 8 ευρώ, όταν αντίστοιχη εξέταση σε ιδιωτικό θεραπευτήριο κοστίζει περισσότερο από 100 ευρώ. Το δημόσιο σύστημα υγείας που αποτελεί την καρδιά του κράτους πρόνοιας αδυνατεί να προσφέρει αυτά που πρέπει να προσφέρονται από ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας, δηλαδή τις βέλτιστες υπηρεσίες υγείας με γνώμονα το συμφέρον του πολίτη. Τα προβλήματα του συστήματος δημόσιας υγείας διογκώνονται στα νοσοκομεία της περιφέρειας. Για παράδειγμα, θα σας αναφέρω ότι,
παρ’ όλο που στον Πύργο υπάρχει Γενικό Νομαρχιακό Νοσοκομείο, ένας στους τέσσερις προσερχόμενους στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ρίου Πατρών είναι από την Ηλεία. Το ίδιο συμβαίνει και με το Νομαρχιακό Νοσοκομείο Αγρινίου. Επίσης υπάρχουν προβλήματα στην αντιμετώπιση περιστατικών πρωτοβάθμιας περίθαλψης από τα περιφερειακά νοσοκομεία. Οι ελλείψεις σε υγειονομικό υλικό, ο πεπαλαιωμένος εξοπλισμός, η απουσία εξειδικευμένου ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού δεν επιτρέπουν την αντιμετώπιση ακόμα και σχετικά απλών περιστατικών. Αποτέλεσμα αυτού είναι να δημιουργείται κορεσμός στα κεντρικά νοσοκομεία με τις γνωστές συνέπειες, την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών. Εδώ θα πρέπει να δούμε και τη λειτουργία των κέντρων υγείας που είναι μονάδες πρωτοβάθμιας ιατρικής περίθαλψης, καθώς και αυτά συχνά λόγω των γνωστών προβλημάτων δεν μπορούν να επιτελέσουν το έργο τους. Επίσης σημαντικές ελλείψεις παρατηρούνται σε ειδικές μονάδες περίθαλψης, όπως κέντρα αποκατάστασης
καθώς και στα προνοιακά ιδρύματα. Ενδεικτικά αναφέρω άλλο ένα παράδειγμα από την περιοχή όπου προέρχομαι: το Ίδρυμα «Μέριμνα» στην Πάτρα. Εκεί οι εργαζόμενοι παραμένουν απλήρωτοι για μήνες, ενώ δεν έχουν διασφαλιστεί ούτε οι λειτουργικές του δαπάνες. Πρέπει, λοιπόν, να δούμε τι γίνεται με αντίστοιχα ιδρύματα και να διασφαλίσουμε τη συνέχεια της λειτουργίας τους. Το σχέδιο νόμου που συζητάμε σήμερα έχει σκοπό να δημιουργήσει ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας απαλλαγμένο από τα βα-
ρίδια του παρελθόντος, ευέλικτο και αποτελεσματικό, που να ανταποκρίνεται πλήρως στον κοινωνικό του ρόλο. Το πρώτο βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση είναι η ολοήμερη λειτουργία των νοσοκομείων. Η επέκταση της λειτουργίας των δημοσίων νοσοκομείων πέραν του τακτικού ωραρίου είναι πολύ σημαντική, ιδιαίτερα για ασθενείς με χρόνια νοσήματα που δεν είχαν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας μετά τη λήξη του τακτικού ωραρίου. Αυτό πρακτικά σήμαινε ότι σε μια έκτακτη περίπτωση ο ασθενής, συχνά καταπονημένος από τα προβλήματα υγείας που είχε, θα έπρεπε να ζητήσει νοσηλεία σε άλλο νοσοκομείο και όχι εκεί που υπήρχε ο φάκελός του και το ιατρικό προσωπικό που παρακολουθούσε την περίπτωσή του. Για να λειτουργήσει όμως αποτελεσματικά το διευρυμένο ωράριο είναι απαραίτητη η αξιοποίηση του υπάρχοντος ανθρώπινου δυναμικού, καθώς και η στελέχωση τμημάτων, όπου κρίνεται αναγκαίο. Αυτό, κυρία Υπουργέ, θα πρέπει να το δούμε και σε συνδυασμό με την οξύτατη κρίση που υπάρχει στο ιατρικό
επάγγελμα. Σύμφωνα με στοιχεία του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών περίπου δέκα χιλιάδες γιατροί δεν εργάζονται. Πολλοί ετεροαπασχολούνται σε εργασίες άσχετες με το ιατρικό επάγγελμα. Ο αποπληθωρισμός του ιατρικού επαγγέλματος σε συνδυασμό με την πολύχρονη αναμονή για ειδικότητα δημιουργεί σημαντικό ζήτημα. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη αρχίσει να λαμβάνουν μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου αυτού. Πρέπει, λοιπόν, να ανοίξουμε και στη χώρα μας αυτήν τη συζήτηση και να βρούμε άμεσα λύσεις. Οι κανόνες και η παροχή κινήτρων στο ιατρικό προσωπικό που θεσμοθετούνται από το παρόν νομοσχέδιο βρίσκονται προς τη σωστή κατεύθυνση. Συγκεκριμένα η εξασφάλιση της αξιοκρατίας και διαφάνειας στο σύστημα επιλογής του δυναμικού των μονάδων με την εφαρμογή των πινάκων κατάταξης καθώς και η ρύθμιση του μεγάλου θέματος των εφημεριών. Η δημιουργία νέων ευέλικτων διοικητικών σχημάτων αποτελεί επίσης βασικό σημείο, για την αλλαγή και βελτίωση του συστήματος. Η ανάδειξη σε τοπικό επίπεδο θεμάτων περίθαλψης και δημόσιας υγείας και η υποβολή προτάσεων για την επίλυση των προβλημάτων που προκύπτουν μέσω των συμβουλίων διαβούλευσης, διαφάνειας και λογοδοσίας, υγείας και κοινωνικής φροντίδας, που εδρεύουν σε κάθε δήμο. Ο ετήσιος απολογισμός και προγραμματισμός νέων δράσεων στον τομέα υγείας και πρό-
νοιας σε κάθε περιφέρεια. Η ενοποίηση των δημόσιων φορέων πρόνοιας με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικότητας του συστήματος και τη μείωση της σπατάλης. Η θεσμοθέτηση του εθελοντισμού υγείας και κοινωνικής φροντίδας, αποτελούν ενέργειες που μπορούν να συμβάλουν αποτελεσματικά στην παροχή των παρεχομένων και επιθυμητών υπηρεσιών υγείας. Ένας από τους βασικούς στόχους του σχεδίου νόμου είναι και η συγκράτηση των δαπανών, με αντίστοιχη μείωση της σπατάλης που παρατηρείται ιδιαίτερα στην αγορά υγειονομικού υλικού. Προς αυτή την κατεύθυνση θα μπορούσε να βοηθήσει και η μηχανοργάνωση και ο τεχνολογικός εκσυγχρονισμός του συστήματος υγείας. Σημαντικό είναι να προωθήσουμε τη μηχανοργάνωση των νοσοκομείων και των ταμείων ταυτόχρονα. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα ήθελα να αναφερθώ σε ένα σημαντικό κομμάτι κάθε συστήματος υγείας, που είναι η πρόληψη. Σε όλες τις ανεπτυγμένες υγειονομικά χώρες του κόσμο το βάρος των συστημάτων υγείας μετακινείται από την περίθαλψη στην πρόληψη. Ένα σύστημα υγείας που δεν βασίζεται στην πρόληψη υστερεί σημαντικά, γιατί όσες νέες μονάδες και εάν δημιουργηθούν, όσο επιστημονικό προσωπικό και εάν προ-
σληφθεί, ποτέ δεν θα είναι αρκετό εάν δεν δημιουργηθούν εξειδικευμένες πολιτικές πρόληψης ασθενειών που θα εξασφαλίζουν τη δημόσια υγεία. (Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή)
Ένα λεπτό, κύριε Πρόεδρε.
Όμως επάνω και πέρα απ’ όλα αυτά, κυρία Υπουργέ και κυρία Υφυπουργέ, το Εθνικό Σύστημα Υγείας αποτέλεσε ένα ακόμη τομέα πλουτισμού των οργανωμένων και ατομικών συμφερόντων, των συμφερόντων εκείνων που δεν είχε τη δυνατότητα ή δεν ήθελε να ελέγξει η πολιτεία, των συμφερόντων εκείνων που έχουν οδηγήσει τη χώρα μας στη σημερινή οικονομική κατάρρευση.
Η Κυβέρνησή μας αγωνίζεται να αλλάξει σελίδα και να θεσμοθετήσει κανόνες λειτουργίας της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, που θα εμποδίζουν την αναβίωση των φαινομένων αυτών. Τις αιτίες που δημιούργησαν αυτή την παθογένεια τις γνωρίζουμε, όπως γνωρίζουμε και τα αποτελέσματά της. Κλείνοντας, κυρία Υπουργέ και κυρία Υφυπουργέ, κυρίες και
κύριοι συνάδελφοι, επιτρέψτε μου να υπογραμμίσω ότι η επαγρύπνηση, ο συνεχής έλεγχος και η δυνατότητα της άμεσης παρέμβασης, πρέπει να αποτελούν από τούδε και στο εξής τη μέγιστη υποχρέωση της πολιτείας. Όλοι μας, αλλά ιδιαιτέρως το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, πρέπει να έχουμε τα μάτια μας ανοικτά. Κάθε φορά που διαπιστώνεται και η παραμικρή παρενέργεια, κάθε φορά που τα συμφέροντα οργανωμένα και ατομικά θα προσπαθούν -γιατί θα προσπαθούν πιστέψτε με και πάλι εκμεταλλευόμενοι αδυναμίες του συστήματος να διατηρήσουν το καθεστώς, που επιτρέψαμε εμείς να δημιουργήσουν, η απάντηση θα πρέπει να είναι άμεση και καταλυτική.
Ο μεγάλος εχθρός του συστήματος υγείας θα είμαστε εμείς οι ίδιοι, αν επιτρέψουμε τη διατήρηση αυτών που εκμεταλλεύονται το σύστημα.
Σας ευχαριστώ.
