Σ/Ν Υπουργείου Οικονομικών: «Δημοσιονομική Διαχείριση και Ευθύνη»
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Υπουργέ, ας μιλήσουμε και για το νομοσχέδιο μετά από τις παρατηρήσεις των συναδέλφων.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ο τίτλος και μόνο του νομοσχεδίου «Δημοσιονομική Διαχείριση και Ευθύνη» περιγράφει το αυτονόητο, ότι δηλαδή η διαχείριση των οικονομικών του κράτους και η ευθύνη πάνε μαζί.
Ξεκινάω απ’ αυτή τη διάσταση του ζητήματος, διότι θεωρώ ότι η έλλειψη εξατομικευμένης ευθύνης είναι από τους βασικότερους λόγους που μας έχουν οδηγήσει στη σημερινή οικονομική κατάσταση. Χρειάζεται να σταματήσει το πάγιο σχεδόν φαινόμενο του να πέφτουν έξω όλοι οι προϋπολογισμοί και ταυτόχρονα κανείς να μην είναι υπεύθυνος γι’ αυτό. Πρέπει να μπει ένα τέρμα στις «μαύρες τρύπες», να μην μπορεί στο μέλλον ο κόσμος να ρωτάει: «Πού πήγαν τα λεφτά;» κι εμείς να μην έχουμε να δώσουμε απάντηση.
Το νομοσχέδιο που συζητάμε αλλάζει ριζικά τον τρόπο κατάρτισης, εκτέλεσης και παρακολούθησης του κρατικού προϋπολογισμού, με τη δημιουργία σύγχρονων δημοσιονομικών κανόνων και αρχών. Τίθενται για πρώτη φορά στα ελληνικά δεδομένα συγκεκριμένες αρχές που πρέπει να διέπουν τη δημοσιονομική διαχείριση.
Συγκεκριμένα, οι αρχές αυτές είναι:
Πρώτον, η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, η οποία συνδέει ευθέως τη διάθεση των κρατικών πόρων με την αποτελεσματικότητα της τελικής χρήσης αυτών των πόρων. Δηλαδή δεν μας ενδιαφέρει μόνο το ύψος των ποσών που δαπανώνται, αλλά και το αν «πιάνουν τόπο».
Δεύτερον, η αρχή της υπευθυνότητας και της λογοδοσίας, η οποία επιβάλλει τη λογοδοσία της Κυβέρνησης απέναντι στη Βουλή.
Τρίτον, η αρχή της διαφάνειας, με στόχο την πρόληψη και την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Και, τέταρτον, η αρχή της ειλικρίνειας, που διασφαλίζει την ακρίβεια των στοιχείων, με βάση τα οποία γίνεται οποιαδήποτε οικονομική πρόβλεψη.
Αντιλαμβάνεται κανείς ότι δεν πρόκειται για γενικές, αφηρημένες έννοιες, αλλά για συγκεκριμένες αρχές που θα επηρεάσουν καταλυτικά τον τρόπο κατάρτισης και εκτέλεσης των μελλοντικών προϋπολογισμών, αρχές που αφορούν τη διαχείριση του δημοσίου χρήματος, αρχές και κανόνες που αφορούν στο περιεχόμενο τόσο του κρατικού προϋπολογισμού, όσο και του προϋπολογισμού της γενικής κυβέρνησης.
Με το νομοσχέδιο εισάγεται το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο Στρατηγικής, το οποίο ψηφίζεται από τη Βουλή, με τριετή ορίζοντα. Σε αυτό θα περιλαμβάνονται όλοι οι στόχοι της Κυβέρνησης για τα επόμενα τρία χρόνια. Δημιουργείται με τον τρόπο αυτό η στρατηγική, σύμφωνα με την οποία θα πρέπει να καταρτίζονται και να εκτελούνται όλοι οι προϋπολογισμοί. Αυτό σημαίνει ότι από τον κρατικό προϋπολογισμό μέχρι τον προϋπολογισμό των Υπουργείων, των νοσοκομείων, των νομικών προσώπων, όλοι θα πρέπει να εναρμονίζονται με τους στόχους της κρατικής στρατηγικής.
Επιτυγχάνεται έτσι η μέγιστη δυνατότητα συντονισμού όλων των φορέων του κράτους και, κατά συνέπεια, η ορθολογικότερη διάθεση και διαχείριση του δημοσίου χρήματος.
Εισάγεται η ευθύνη των Υπουργών στην κατάρτιση, παρακολούθηση και έλεγχο των προϋπολογισμών τους. Κάθε αρμόδιος Υπουργός έχει συγκεκριμένες δημοσιονομικές αρμοδιότητες και ευθύνες για τη διαχείριση και εκτέλεση του προϋπολογισμού του φορέα του. Οφείλει να καταρτίζει και να εκτελεί τον προϋπολογισμό του φορέα του, σύμφωνα με τα ανώτατα όρια και τους στόχους που έχουν τεθεί στο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο Στρατηγικής. Να σημειώσω εδώ ότι σε κάθε Υπουργείο θα δημιουργηθεί και ειδική Διεύθυνση Προϋπολογισμού, που θα εποπτεύει τις διαδικασίες που αφορούν τον προϋπολογισμό.
Διευρύνονται οι αρμοδιότητες και οι ευθύνες του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, το οποίο θα παρακολουθεί πλέον την εκτέλεση του ετήσιου προϋπολογισμού των φορέων της γενικής κυβέρνησης και θα ασκεί έλεγχο στην οικονομική διαχείριση των δημοσίων επιχειρήσεων και των δημοσίων οργανισμών. Στον έλεγχο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους θα υπόκεινται στο εξής όλα τα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου που ανήκουν στο κράτος, επιχορηγούνται ή χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό ή και ακόμα από τον προϋπολογισμό φορέων της γενικής κυβέρνησης, την Ευρωπαϊκή Ένωση ή άλλους διεθνείς οργανισμούς.
Ορίζεται ανώτατο όριο δαπανών για το κράτος, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ο συντονισμός όλων των φορέων, η αντιμετώπιση της κατασπατάλησης του δημοσίου χρήματος και η αποτελεσματική χρήση των διατιθέμενων πόρων αποτελούν την αναγκαία προϋπόθεση για την ανάπτυξη στη χώρα μας. Το νομοσχέδιο για τη δημοσιονομική διαχείριση και ευθύνη θέτει τις βάσεις που θα μας επιτρέψουν να εργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση.
Επίσης πρέπει να αναφερθούμε εδώ στον ειδικό ρόλο που αναλαμβάνει η Βουλή με τη δημιουργία του ανεξάρτητου Γραφείου Προϋπολογισμού. Μέριμνά του θα είναι η τήρηση των δημοσιονομικών στόχων που έχουν τεθεί και η ενεργή στήριξη της Βουλής στον έλεγχο της πορείας του προϋπολογισμού.
Η δεύτερη σημαντική αρμοδιότητα που αναγνωρίζεται στη Βουλή είναι η έγκριση που θα πρέπει να παρέχει για κάθε πρόσθετη δαπάνη. Από εδώ και στο εξής θα πρέπει να υπάρχει συμπληρωματικός προϋπολογισμός για οποιαδήποτε αλλαγή, ο οποίος θα πρέπει να αξιολογείται και να εγκρίνεται από τη Βουλή.
Με άλλα λόγια, δεν θα μπορεί να υπάρξει καμμία –μα, καμμία- δαπάνη, αν προηγουμένως δεν έχει εγκριθεί από τη Βουλή. Μ’ αυτόν τον τρόπο, ενισχύεται και η διαφάνεια, αλλά και η ίδια η δημοκρατία, αφού αποκτάται η δυνατότητα αξιολόγησης των κυβερνητικών αποτελεσμάτων.
(Στο σημείο αυτό κτυπάει προειδοποιητικά το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή)
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, μ’ αυτό το νομοσχέδιο επιχειρούνται ορισμένες σημαντικές δημοσιονομικές τομές. Όλες οι προθέσεις και το σκεπτικό της Κυβέρνησης εστιάζουν στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας και την αποκατάσταση της αξιοπιστίας μας. Θεωρώ ότι μ’ αυτήν τη νομοθετική πρωτοβουλία και την υπερψήφισή της από τη Βουλή, δείχνουμε τη βούλησή μας για διαφανείς διαδικασίες, αποτελεσματικές διαδικασίες που αποτυπώνουν με σαφήνεια τους ρόλους και τις υποχρεώσεις όλων των φορέων. Μιλάμε για διαδικασίες που θα απαγκιστρώσουν τη χώρα από το τέλμα της ύφεσης και θα την οδηγήσουν σε ένα καλύτερο αύριο.
Ευχαριστώ.
