Σ/Ν Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας: «Για τη ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων»
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το χρηματοπιστωτικό σύστημα στη χώρα μας, ιδιαίτερα μετά την απελευθέρωση της καταναλωτικής πίστης, επιδόθηκε σε έναν αγώνα άκρατου ανταγωνισμού, κατάρρευσης των ρεκόρ κέρδους.
Τα τριψήφια νούμερα κέρδους της πρώτης εκατοντάδας φάνταζαν ως αποτυχία και έκαναν τον ανταγωνισμό ακόμα μεγαλύτερο. Νέα τραπεζικά προϊόντα μας βομβάρδιζαν διαρκώς διά μέσου των τηλεφωνικών συσκευών και μας προσέφεραν στέγη, διακοπές, χαρούμενες γιορτές, αυτοκίνητα, σκάφη, περίθαλψη, συντάξεις, εύκολα και γρήγορα.
Τα νέα εργαλεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος ενίσχυσαν την κίνηση των τραπεζών, ενθάρρυναν τους καταναλωτές στην εύκολη και ανέμελη πρόσβαση στην πίστωση, έδωσαν χρυσές αμοιβές στα στελέχη των τραπεζών, διαμόρφωσαν εικονικούς ισολογισμούς χωρίς κανένα έλεγχο του κεντρικού τραπεζικού συστήματος και χωρίς τη λήψη μέτρων προστασίας του καταναλωτή από μέρους της πολιτείας.
Οι ελληνικές τράπεζες στηρίχθηκαν στα υψηλότατα επιτόκια της καταναλωτικής πίστης, τα οποία κάλυπταν τις επισφάλειες που δημιουργούσαν οι καταναλωτικοί δανεισμοί και κανένας δεν ενδιαφέρθηκε για τη συνεχώς διογκώμενη υπερχρέωση των νοικοκυριών.
Δυστυχώς, η πολιτεία δεν έδειξε μέχρι σήμερα το ανάλογο ενδιαφέρον και δεν έχει πάρει τα αντίστοιχα μέτρα για την προστασία των πολιτών. Προστασία που πρέπει να εκδηλώνεται κατ’ αρχάς στον τομέα παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών και μετά στους τομείς της οικονομικής και κοινωνικής υποστήριξης των καταναλωτών.
Χρειάζεται να τοποθετήσουμε στο επίκεντρο τον καταναλωτή, να αλλάξουμε προσέγγιση. Οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε την υπερχρέωση των νοικοκυριών άμεσα και να δώσουμε μια δεύτερη ευκαιρία σε όλους όσους έχουν περιέλθει σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών.
Με το σχέδιο νόμου που συζητάμε σήμερα καθιερώνεται ουσιαστικά και στη χώρα μας η δυνατότητα του πολίτη, του φυσικού προσώπου, να απαλλάσσεται από τα χρέη του, όταν δεν έχει περιουσιακά στοιχεία και δεν έχει τη δυνατότητα με τα τρέχοντα ή προσδοκώμενα εισοδήματά του να πληρώσει τα χρέη του. Στις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου υπάγονται όλα τα φυσικά πρόσωπα, καταναλωτές και επαγγελματίες, με εξαίρεση τους εμπόρους για τους οποίους ισχύουν οι υφιστάμενες διαδικασίες του Πτωχευτικού Κώδικα.
Αντικείμενο των ρυθμίσεων είναι το σύνολο των χρεών προς τις τράπεζες, καθώς και όλα τα χρέη προς τρίτους, με εξαίρεση οφειλές από αδικοπραξία που διαπράχθηκε με δόλο, διοικητικά πρόστιμα, χρηματικές ποινές, οφειλές από φόρους και τέλη προς το δημόσιο και εισφορές προς του οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης. Το δικαστήριο σε βαθμό ειρηνοδικείου καθορίζει με βάση τα εισοδήματα του οφειλέτη το ποσό της μηνιαίας καταβολής, αφού ληφθούν υπ’ όψιν οι ιδιωτικές ανάγκες του ιδίου και των προστατευόμενων μελών της οικογένειάς του.
Το μέρος του χρέους που θα εξοφληθεί εξαρτάται από το εισόδημα του οφειλέτη και τις τραπεζικές του δυνατότητες. Μπορεί μάλιστα να επέλθει και απαλλαγή των μηνιαίων καταβολών, όταν υπάρχουν σοβαρά προβλήματα υγείας ή ανεργίας και να επανεξετάζεται η κατάσταση μετά από διάστημα έξι μηνών περίπου.
Με το σχέδιο νόμου προστατεύονται οι συνθήκες διαβίωσης της οικογένειας του οφειλέτη, ο οποίος έχει τη δυνατότητα να εξαιρέσει από τη ρευστοποιήσιμη περιουσία του την κύρια κατοικία του και να ρυθμίσει με ευνοϊκό επιτόκιο και με περίοδο χάριτος τις οφειλές του, που αντιστοιχούν στο 85% της εμπορικής αξίας της κατοικίας του για χρονικό διάστημα που μπορεί να φτάσει μέχρι είκοσι έτη.
Καθιερώνεται ο εξωδικαστικός συμβιβασμός πριν από το δικαστικό και ο οφειλέτης θα έχει συμπαραστάτη του τον Συνήγορο του Καταναλωτή, την Ένωση Καταναλωτών ή άλλο δημόσιο φορέα που συνδράμει καταναλωτές, εκτός από την επιλογή του δικού του δικηγόρου. Ουσιαστικά ενδυναμώνεται η διαπραγματευτική δυνατότητα των οφειλετών απέναντι στους πιστωτές και δημιουργούνται κίνητρα για τη συμβατική διευθέτηση των οφειλών και στις δύο πλευρές. Για παράδειγμα, οι οφειλέτες μπορούν να επιτύχουν πιο ευέλικτες ρυθμίσεις, να μειώσουν το κόστος διαδικασίας, να αποφύγουν τα μειονεκτήματα και τους κινδύνους της δικαστικής ρύθμισης και οι πιστωτές να πετύχουν εξυπηρέτηση μεγαλύτερου ποσοστού χρέους, ταχύτερη έναρξη της αποπληρωμής, εξασφαλίσεις από τρίτα πρόσωπα. Με το σχέδιο νόμου λαμβάνονται σημαντικά μέτρα μέριμνας για τον οφειλέτη με σκοπό τη φυσική επανένταξή του στην οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα, αλλά και προστασίας των πιστωτών από καταχρήσεις σε βάρος τους, με σοβαρές κυρώσεις και συνέπειες προς τους ανειλικρινείς οφειλέτες.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, σήμερα συζητάμε και θα θεσμοθετήσουμε τις διατάξεις εκείνες που θα καλύψουν τα υπαρκτά κενά της νομοθεσίας μας για την προστασία του καταναλωτή και την υπερχρέωση, του καταναλωτή που εγκλωβίστηκε από την επιθετική πολιτική κυρίως του χρηματοπιστωτικού συστήματος και φορτώθηκε με χρέη που αδυνατεί να εξοφλήσει, του καταναλωτή που παρασύρθηκε από τις σειρήνες της καταναλωτικής διαφήμισης και πίστεψε άκριτα και ανέμελα ότι μπορεί να απολαύσει το παρόν χωρίς να σκέφτεται το μέλλον.
Η Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ εκπληρώνει σήμερα μια προεκλογική δέσμευση του κινήματός μας με αποφασιστικό και κοινωνικά δίκαιο τρόπο, προστατεύοντας του εγκλωβισμένους συμπολίτες μας που προέρχονται κυρίως από τα χαμηλά και μεσαία εισοδηματικά στρώματα. Για να δώσουμε ελπίδα, για να στηρίξουμε αυτούς που οφείλουν, που βρίσκονται σε απόγνωση, που είναι πάρα πολλοί αυτοί που οφείλουν και ανήκουν ως επί το πλείστον στα χαμηλά και μεσαία εισοδηματικά στρώματα υπερψηφίζουμε το παρόν νομοσχέδιο.
Σας ευχαριστώ.
